نیم‌فاصله

انشا و نویسندگی، شمارهٔ 52

برخی خصوصیات زبان، آن را از آن جهت، توانمندتر از زبان‌های دیگر می‌کند. از توانمندی‌های خط فارسی، «نیم‌فاصله» است. این ویژگی در خط‌های لاتین وجود ندارد. حتی خط عربی نیز بهره‌ای از آن نبرده است. البته این ابزار قدرتمند را اگر نشناسیم، یا به کارش نمی‌اندازیم یا با استفادهٔ نادرست از آن، بنیان زبان را بر می‌اندازیم. مفهوم نیم‌فاصله از بس ساده است، خیلی‌ها فکر می‌کنند می‌شناسندش و به دو آفت دچار می‌شوند.

نیاز به نیم‌فاصله این‌گونه ایجاد می‌شود: «می‌خواهیم درون یک کلمه، حرفی چسبان را با حرف بزرگ بنویسیم.» به این سه صورت بنگرید:
۱. «بزرگمرد» دو جزء این واژهٔ مرکب چسبیده‌اند؛
۲. «بزرگ مرد» دو جزء این واژهٔ مرکب جدایند؛
۳. «بزرگ‌مرد» دو جزء این واژهٔ مرکب نیم‌جدایند.
برای ایجاد حالت سوم، باید از نیم‌فاصله استفاده کنیم.

از این ساده‌تر و از این مفصل‌تر نمی‌توان نیم‌فاصله را توضیح داد. در گفتهٔ بالا، با سه اصطلاح آشنا شدیم:
۱. پیوسته: وقتی دو حرف چسبیده‌اند: بزرگمرد؛
۲. جدا: وقتی دو حرف جدایند و بینشان فاصله درج شده است: بزرگ مرد؛
۳. نیم‌جدا: وقتی بین دو حرف، نیم‌فاصله درج شده است: بزرگ‌مرد.

در ادامهٔ این یادداشت، به یکی از کلیدهای درست‌نویسی اشاره کرده‌ام: اصول فاصله‌گذاری. این راهکار ساده ارتقای ۱۰درصدی کیفیت متن را در پی دارد.

نیم‌فاصله

سپس گفته‌ام در هنگام تایپ، چگونه نیم‌فاصله درج کنیم:
۱. فشردن هم‌زمان دکمه‌های Ctrl + Shitt + 2
۲. نگه‌داشتن دکمهٔ Alt و زدن عدد ۰۱۵۷ از قسمت ماشین‌حساب صفحه‌کلید.
۳. تایپ ۲۰۰C و سپس زدن Alt + x به‌صورت هم‌زمان

بعد از آن، روش اشتباه درج نیم‌فاصله را ذکر کرده‌ام:
۱. استفاده از Ctrl + –
۲. تعریف‌کردن میان‌بُر برای نیم‌فاصله

راه درست هم این است که از نرم‌افزار ترای‌لایوت بهره ببریم.

مهم‌ترین مطلب این نوشتار، این قسمت است: اگر متنی به ما دادند که نیم‌فاصلهٔ خراب و کاذب داشت، چطور اصلاحش کنیم؟

قبل از پایان این نوشتار، پاسخ این پرسش را هم داده‌ام: از کجا بفهمیم کدام واژه‌ها را باید جدا بنویسیم و کدام را پیوسته و کدام را نیم‌جدا؟ مثلاً «بزرگمرد» یا «بزرگ‌مرد»؟ «کتاب‌ها» یا «کتابها»؟

متن کامل یادداشت

این یادداشت در ماهنامهٔ انشا و نویسندگی، شمارهٔ ۵۲ منتشر شده است. متن کامل یادداشت را از دو جای زیر می‌توانید بگیرید و بخوانید:

academiagoogle

پس از مطالعه، دیدگاه‌های ارزشمندتان را همین جا مطرح کنید.

لینک کوتاه:

دیدگاه خود را بنویسید:

9 + 1 =